Početak projekta: 1.10.2025.

Oportunističke bakterije vodoopskrbnog sustava (OBVS) su mikroorganizmi koji mogu preživjeti i razmnožavati se u distribucijskim sustavima vode, u biofilmovima na različitim površinama. Među najpoznatijim OBVS bakterijama su Legionella pneumophila, Acinetobacter baumannii i netuberkulozne mikobakterije, koje mogu predstavljati rizik za imunokompromitirane osobe kroz inhalaciju kontaminiranog aerosola ili direktnim kontaktom s kontaminiranom vodom. Biofilm u privredi uzrokuje velike ekonomske štete i prevencija njegova stvaranja predstavlja veliki izazov. Kemijski dezinficijensi (KD) se tradicionalno koriste za čišćenje i dezinfekciju površina, kao i tretmane biofilma, ali njihova dugotrajna primjena može dovesti do razvoja bakterijske rezistencije i do onečišćenja okoliša. Kao alternativa se sve češće spominju prirodna antimikrobna sredstva koja imaju širok spektar djelovanja i smanjenu mogućnost razvoja antimikrobne rezistencije. Cilj  projekta je razviti inovativnu strategiju dezinfekcije kombiniranom primjenom prirodnih spojeva koji djeluju sinergistički. Prirodni spojevi uključuju slabe organske kiseline, sekundarne biljne metabolite te prirodne surfaktante. Slabe organske kiseline (octena, limunska, mliječna) narušavaju vanstanični polisaharid matrice biofilma, povećavajući njegovu propusnost i olakšavajući prodiranje antimikrobnih tvari. Biljni sekundarni metaboliti (α-pinen, limonen, eugenol, karvakrol, neril-acetat, γ-kurkumen, terpinen-4-ol, linalool, cinemaldehid) destabiliziraju bakterijsku membranu i inhibiraju ključne enzime, čime smanjuju otpornost bakterija. Prirodni surfaktanti (polifilin, bakterijski surfaktanti, α-hederin) smanjuju adheziju bakterija i olakšavaju mehaničko uklanjanje biofilma. Predložena strategija kombinirane dezinfekcije prirodnim spojevima može pružiti učinkovitost usporedivu s kemijskim dezinficijensima, uz smanjenje utjecaja na okoliš i razvoja rezistencije bakterija.